بیماری های دستگاه گوارش(۱)

روده ها با طول تقریبا ۶/۵ متر، طویل ترین بخش مجرای گوارشی را تشکیل می دهند. روده ی کوچک از دوازدهه، تهی روده و ایلئوم تشکیل می شود و در آن، غذا با عصاره های گوارشی مخلوط می شود و مواد غذایی و آب به داخل خون جذب می شوند.

روده ی کوچک و روده ی بزرگ

به گزارش مجله زنان، در روده ی بزرگ که به روده ی کور، کولون و راست روده تقسیم می شود، مدفوع قبل از عبور از مقعد، تشکیل می شود. اثنیعشر، کیموس را با ترشحات کیسه ی صفرا و لوزالمعده مخلوط می کند و سپس آن را به لولهای طویل ژژونوم داخلی می نماید و ژژونوم، عصاره های گوارشی خود را به آن میافزاید. ایلئوم، آخرین قسمت روده ی باریک است و خون رسانی و لنف زیادی دارد تا بتواند مواد غذایی را جذب کند.

رودهای باریک از غشایی نازک موسوم به سروز در خارج تشکیل می شود که نقشی محافظ را دارد. لایه های بعدی روده ی باریک عبارتند از لایه های عضلانی، زیر مخاط (حاوی اعصاب ، رگهای خونی و لنفاوی) (که جذب مواد در برآمدگیهای ظریف آن که «ویلوسی» نام دارند و به شکل میلیون ها برجستگی انگشتی شکلی متشکل از برجستگیهای کوچکتر موسوم به « میکرو ویلوسی» هستند صورت می گیرد). لایه (چین) صفاقی چسباننده ی رودهای کوچک و بزرگ به دیواره ی پشتی بدن ، روده بند یا مزانتر (mesentery) نام دارد که رگهای خونی و اعصاب از طریق آن به رودهها می رسند. رگ های لنفاوی روده ی کوچک، فرآوردههای حاصل از هضم چربی را انتقال میدهند. دیواره ی روده ی بزرگ قطر بیشتر و عضلات کمتری نسبت به روده ی کوچک دارد و لایه های عضلانی آن، مدفوع را مخلوط می کنند و به جلو می رانند. دیوارههای کولون، آب مدفوع را جذب می کنند و باکتریهای موجود در کولون، حجم تودهی فیبر مدفوع را کاهش میدهند. این فرایند ممکن است تا ۲ روز طول بکشد. رودهای کور (سکوم) دریچهای به نام دریچهای «ایلئوسکال» دارد که کیموس از طریق ان از ایلئوم وارد سکوم می شود. از سکوم، زایده ای کرمی شکلی به نام آپاندیس (appendix) به طولی ۷ تا ۱۵ سانتیمتر و قطر حدود ۱ سانتیمتر جدا می شود که انتهایش مسدود است و التهاب آن که معمولاً در اثر گیر کردن توده ی سفت مدفوع یا جسم خارجی یا انگلی، در مجرای این زایده را ایجاد می شود « آپاندیسیت» نام دارد و در صورت عدم انجام جراحی به موقع میتواند به سرعت منجر به سوراخ شدن آپاندیسی و عفونت و التهاب صفاقی و مرگ شود. هنگامی که مدفوع به راست روده(رکتوم) می رسد، احساسی دفع به فرد دست میدهد که به طور ارادی قابل کنترلی است. مدفوع از طریق قسمت انتهایی مجرای گوارشی، یعنی مقعد خارج می شود و یک حلقه ی عضلانی این کار را کنترل می کند.

کبد

کبد بزرگترین عضو داخلی بدن است. کبد در سمت راست شکم قرار دارد و هر روز تا یک لیتر مایع گوارشی سبز رنگی موسوم به صفرا تولید می کند که در کیسه ی صفرا ذخیره می شود. کبد، کارخانه ی شیمیایی بدن است و مولکولی ها را بر حسب نیاز بدن به فرمهای سادهتر یا پیچیدهتر تبدیل میکند. به عنوان مثال، مواد غذایی در کبد تعدیل و سپس در آنجا ذخیره یا در سراسر بدن منتشر می شوند. کبد، سمومی مانند الکلی را به مواد کم ضررتر تبدیل می کند.

سیاهرگ باب خون سرشار از مواد غذایی را از روده ی کوچک به کبد می رساند؛ سرخرگ کبدی، خون اکسیژنی دار را از قلب به کبد میبرد؛ سیاهرگ اجوف تحتانی، خون را از کبد به قلب می برد و سیاهرگ های کبدی، خونی را از کبد تخلیه می کنند.

کبد از هزاران «لوبولی» تشکیل شده است که واحدهایی ظریف به عرضی ۱ میلیمتر هستند که خون را فرآوری می نمایند. هر لوبولی حاوی تعداد زیادی سلول اختصاصی یافته است که تمام عملکردهای شیمیایی کبد را بر عهده دارند. شاخههای سیاهرگ باب، سرخرگ کبدی و مجرای صفراوی، هر لوبولی را احاطه می کنند.

خون حاوی مواد غذایی از روده ی باریک از طریق ۶ سیاهرگ کوچک وارد هر لوبول می شود و خون اکسیژن دار از قلب، از طریق ۶ سرخرگ کوچک وارد هر لوبولی می شود. خون بدون اکسیژن و فرآوری شده هر لوبول قبل از بازگشت به قلب در سیاهرگ مرکزی لوبولی جمع می شود. خون، با عبور از مجاری لوبولی موسوم به «سینوزویید» به مرکز لوبولی، به وسیله ی سلولی های کبدی (هپاتوسیتها) فراوری می شود. صفرایی که به وسیله ی سلولی های کبدی ساخته می شود در داخلی مجاری ظریفی که تلاقی آنها با یکدیگر، مجرای صفراوی مشترک را می سازد جریان مییابد.

دسته‌بندی‌ها: تغذیه و سلامتی

برچسب‌ها: ,,,,,