پرفشاری خون چیست؟(۱)

گره سینوسی دهلیزی قلب که در واقع گره پیش آهنگ است، سرعت و ریتم ضربانی قلب را تنظیم می کند. سایر عواملی موثر بر ضربان قلب عبارتند از هیجان، ورزشی، هورمون ها، دما، درد و استرسی.

قلب سالم در فرد بالغ با حدود ۷۰ کیلوگرم وزن، در هر دقیقه حدود ۷۰ بار ضربان دارد و هر دقیقه، معادلی ۶ لیتر خون را پمپ می کند. از آنجا که کلی حجم خون در یک فرد بالغ حدود ۵/۲ لیتر است، قلب، حجم کلی خون بدن را در زمان کمتر از یک دقیقه پمپ می کند و این کار در تمام طول عمر به طور مداوم انجام می شود.

گردش خون حاوی اکسیژن، و خون بدون اکسیژن از قلب، ریه ها و بقیه بدن روند غیر فعالی نیست. قلب باید از فشار کافی برای پمپ خون به داخلی گردش سرخرگی برخوردار باشد که این کار را با انقباض عضله خود (سیستول؛ Systole) و (شل شدن) این عضله (دیاستول؛ diastol) انجام میدهد. این انقباضی و انبساط به شکلی دارای ریتم صورت می گیرد.

انقباض عضله قلب در طولی سیستولی منجر به افزایش فشار داخلی قلب می شود، تا جایی که دریچه های نیمه هلالی به طور سیستماتیک باز می شوند و حجم مشخصی از خون به خارج پمپ می شود. شل شدن عضله قلب در طول دیاستولی، منجر به پرشدن دوباره حفرههای قلب از خون می شود. به مجموعه این روند، چرخه (سیکل) قلبی می گویند. وقایع مکانیکی متعددی که به طور همزمان در طول یک سیکل قلبی روی می دهند منجر به پمپ شدن خون دارای اکسیژن در تمام بدنی می شوند.

خون در طولی دیاستولی دهلیزی، زمانی که دهلیز راست و چاپ شلی شده اند به درون دهلیز جریان می یابد. افزایش فشار دهلیز نسبت به بطن و باز شدن دریچه های سه لتی و میترالی منجر به جریان سریع خون به داخلی بطن های شلی شده می شود. تکانه ها (ایمپالسی ها)ی الکتریکی آغاز شده به وسیله گره سینوسی دهلیزی (گره SinOatrial یا SA یا ضربان ساز قلب) از طریق مسیر بین گرهی در دو دهلیز، هدایت و منجر به انقباض دهلیزی (سیستول دهلیزی) می شوند که خون بیشتری را برای پر شدن کاملی بطن ها از دهلیز خارج می کند. تکانه، به آرامی از گره دهلیزی بطنی (گره atriOVentricular یا AV) هدایت می شود تا فرصت انقباضی کاملی را به دهلیز بدهد و بطن ها از خون پر شوند. تکانه ها به سرعت از گره دهلیزی بطنی و از راه دسته هیسی هدایت می شوند و رشته های پورکنژ (purkinje) واقع در عضلات بطن ها، با دریافت این تکانه ها، به طور مستقیم میوکارد بطنی را تحریک می کنند و انقباضی پرفشار هر دو بطن، منجر به باز شدن دریچه های ریوی و آئورت و ورود خون به داخلی سرخرگهای ریوی و آئورت می شود. این انقباضی (سیستول) و اتساع (دیاستول) همزمان و یکسان دهلیزها و بطن ها همراه با توانایی بازو بسته شدن، کارکرد مناسب دریچه ها و جریان یک طرفه خون از قلب را به وجود می آورد و قلب به طور سریع و مکرر، خون را در تمام بدن حرکت میدهد.

با هر انقباض، بطن چپ حجمی از خون را به داخلی سرخرگ آئورت و از این راه به درون درخت سرخرگی میفرستد. هر موج فشار که به سرعت از سیستم سرخرگی عبور می کند به صورت نبض سرخرگی احساس می شود.

فشارخون سیستم سرخرگی طی چرخه قلبی متفاوت است، به طوری که حداکثر آن در سیستول است و به تدریج مقدار آن به کمترین حد در طی دیاستول افت می کند و در واقع، این همان فشارخون سیستولی یا به اصطلاح، فشارخون بزرگ (Systolic blood pressure) و فشارخون دیاستولی یا به اصطلاح، فشار خون کوچک (diastolic blood pressure) است که به وسیله دستگاه فشارسنج (SphygmOmanOmeter) اندازه گیری می شود.

سطوح فشار خون طی ۲۴ ساعت تغییر می یابند. به ویژه فشارخون در هنگام ورزشی و فعالیت بدنی، افزایشی و در هنگام خواب کاهش پیدا می کند. هیجان، درد، شلوغی، دمای محیط، مصرف قهوه و تنباکو و بعضی از داروها موجب تغییر فشارخون می شوند.

دستگاه گردش خون (یا دستگاه قلبی عروقی)، مواد غذایی، گازها و مواد زاید را به سلولی ها داخلی و از آنها خارج می کند، با بیماری ها مبارزه می نماید و به تثبیت دما و pH خون کمک می کند. دستگاه گردش خون انسان و سایر مهره داران، بسته است (یعنی خون، هرگز شبکه سرخرگی، سیاهرگی و مویرگی را ترک نمی کند).

اجزای اصلی دستگاه گردش خون انسان عبارتند از: قلب، خون و رگهای خونی. گردش خون از دو نوع تشکیل می شود: گردش خون ریوی (که به شکل یک (حلقه) از ریهها عبور می کند و در این قسمت اکسیژن گیری می نماید) و گردش خون سیستمیک (که به شکل یک (حلقه) در تمام قسمتهای دیگر بدن جریان می یابد و خون دارای اکسیژن را در اختیار اعضای مختلف قرار می دهد و سپس خون بدون اکسیژن را به قلب بر می گرداند). ه دو نوع مایع به وسیله دستگاه گردش خون در بدن به حرکت در میآید: خون و لنف. خونی، قلبورگ های خونی، دستگاه قلبی عروقی را می سازند و لنف و رگ ها و گره های لنفاوی، دستگاه لنفاوی را تشکیل میدهند. دستگاه قلبی عروقی و دستگاه لنفاوی، در مجموع، دستگاه گردش خون را می سازند.

دسته‌بندی‌ها: تغذیه و سلامتی

برچسب‌ها: ,,,,,,,,