کاربرد لیزر در درمان بیماری های پوستی و زیبایی

امروزه لیزر کاربرد وسیعی در درمان بیماری های مختلف پوستی و زیبایی دارد. قبل از این که به کاربرد لیزر در رشته تخصصی بیماری های پوست بپردازیم ، بهتر است مختصری در مورد لیزر بدانیم. لیزر نوعی نور برانگیخته شده و پر انرژی است که در شرایط عادی در طبیعت دیده نمی شود. ولی با فناوری و وسایل خاص می توان آن را ایجاد کرد. لیزر با نور معمولی تفاوت هایی دارد که این ویژگی ها باعث توانایی ها و کاربردهای خاص آن می شود.

نور معمولی مرکب از  چند انرژی نورانی مرئی و نامرئی است که از اشعه ماورای بنفش با کمترین طول موج ها تا اشعه مادو قرمز با بیشترین طول موج را در بر می گیرد، ولی لیزر تنها از یک نوع انرژی نورانی با طول موج مشخص ساخته شده است. بنابراین یک نور تک رنگ است. تفاوت دیگر لیزر با نور معمولی انرژی آن است که گاهی حتی چند هزار برابر نور معمولی می تواند انرژی داشته باشد. بالاخره ویژگی سوم لیزر دقت و پایین بودن خاصیت انتشار نور است ، به طوری که در دستگاه های دقیق لیزری نور تابیده شده در فاصله چند صد متری کاملا سیر مستقیم خود را حفظ می کند و شعاع دایره محل تابش در نزدیکی منبع لیزر تقریبا مساوی شعاع تابش در چند صد متری منبع است. این خصوصیات باعث شده است که ، لیزر کاربرد فراوانی در رشته پزشکی و به ویژه در تخصص بیماری های پوست پیدا کند. با سرعت بالای پیشرفت فناوری ، هر روز شاهد به بازار آمدن دستگاه های جدید لیزر با کارآیی بهتر و عوارض کمتر هستیم. مکانیسم اثر لیزر جذب انرژی نورانی به وسیله مولکول های بافتی است. همان طور که با تابش نور خورشید اشیاه به تدریج گرم می شود ، تابش لیزر نیز موجب گرم ، داغ شدن و در نهایت تخریب بعضی مولکول های حساس بافتی می شود. نکته مهم این است که این افزایش حرارت در ساختمان های مجاور که حساس نیستند ، زیاد قابل توجه نیست. بنابراین با انتخاب لیزر مناسب و با دانستن ویژگی های بافتی می توان ضایعه مورد نظر را تخریب کرد ؛ بدون این که به ساختمان های مجاور صدمه قابل توجهی وارد شود ؛ برای مثال لیزری که طول موج آن 580-595 نانومتر است (PULSE Dye Laser) و به طور مرسوم PLD نامیده می شود ، بیشتر روی ساختمان های عروقی اثر می کند که شامل عروق واریسی پوست ، ضایعات همانژیومی ، لکه ها و خال های عروقی است. هر چند برخی کاربردهای دیگر مثل جوان سازی پوست ، بهبود جوشگاه ، محل برش جراحی یا درمان زگیل هم دارد.

به طور کلی کاربرد لیزر در درمان بیماری های پوستی و زیبایی را به شکل زیر می توان دسته بندی کرد:

1 – درمان ضایعات و خال های عروقی که معمولا رنگ این ضایعات قرمز روشن یا تیره است.

آیا تاکنون با افرادی مواجه شده اید که روی قسمتی از پوست صورتشان یک لکه قرمز تیره یا بنفش رنگ دارند که عوام به آن ماه گرفتگی می گویند؟ تا قبل از ورود لیزر به عرصه درمان بیماری های پوست ، این ضایعات درمان رضایت بخشی نداشت. اما امروزه با استفاده از لیزرهای عروقی شامل YAG-Nd , PLD و نیز دستگاه های IPL به خصوص نسل جدید آن ها به راحتی می توانند این لکه ها (Intense Pulse Light) را طی چند جلسه به طور معجزه آسایی درمان کنند.

2 – درمان انواع ضایعات رنگی و رنگ دانه های پوست که شامل لکه های مختلف پوستی و مثل کک و مک نیز انواع خالکوبی هاست.

برای درمان این ضایعات از لیزرهای مختلف شامل YAG-QSNd , Switch Ruby – Q و Switch Alexandrite – Q استفاده می شود. از دستگاه های IPL نیز برای درمان ضایعات رنگدانه دار (پیگمانته) می توان استفاده کرد. در بحث درمان خالکوبی ها با لیزر ، بارها گفته ایم که اگر فردی قصد پاک کردن خالکوبی خود را داشته باشد قبل از پاک کردن آن به دست فرد آرایشگر با رنگ هم رنگ پوست ، باید به پزشک متخصص پوست مراجعه کند تا بتواند اقدام لازم را انجام دهد.

3 – درمان و کاهش موهای زائد و موهای ناخواسته بدن.

امروزه با وجود دستگاه های مختلف لیزر که به این منظور ساخته شده اند ، شامل لیزر دیود یا الکساندریت ، خانم ها کمتر نگران موهای زائد صورت و بدن خود هستند. هر چند لازم است در مواردی که پزشک صلاح بداند بررسی های لازم شامل آزمایش های هورمونی یا سونوگرافی تخمدان برای بررسی از نظر کیست تخمدان انجام گیرد. سوالی که بیماران در مورد لیزر موهای زائد می کنند این است که آیا لیزر آثار سوئی روی پوست یا اعضای داخلی بدنشان دارد یا نه؟

باید گفت که لیزر روی پوست می تواند موجب قرمزی موقت شود و گاه لک های گذرا ایجاد کند. در این مورد دقت پزشک متخصص پوست در برخی موارد بسیار مهم است. مثلا داروهایی که بیماری مصرف می کند ، اهمیت دارد.

همچنین این که فرد در یک ماه گذشته آفتاب گرفته است یا خیر و از سولاریوم استفاده کرده یا نه نیز مهم است ؛ چرا که در موارد اخیر ، احتمال لک شدن پوست بیمار بیشتر است. هرچه موهای زائد فرد سیاه تر و کلفت تر و پوست وی سفید تر باشد ، تاثیر لیزر درمانی موهای زائد بیشتر خواهد بود. پاسخ به این سوال که آیا لیزر موجب رفع دائمی موهای زائد می شود یا خیر ، بسیار مشکل است. باید گفت که لیزر می تواند حداقل موجب کاهش دائمی موهای زائد شود. اگر خانمی به دلیل مشکلات هورمونی دچار موهای زائد شده باشد ، هر چند لیزر درمانی در کاهش موهای زائد بسیار مفید خواهد بود اما تا رفع مشکل هورمونی موجود ، معمولا جلسات مکرر لیزر درمانی لازم است تا مانع رشد مجدد موهای نازک شده به وسیله لیزر شود.

خوب است بدانید لیزرهای موجود معمولا روی موهای زائد سفید تاثیر زیادی ندارند و بهترین روش از بین بردن آن ها الکترولیز است.

 

4 – کاهش چین و چروک و بهبود جوش های مختلف پوستی مثل جوشگاه آکنه. در این مورد دو نوع کلی لیزر شامل لیزرهای زخم کننده و زخم نکننده موجود است. معمولا لیزرهایی که زخم ایجاد نمی کنند این حسن را دارند که فرد از فعالیت روزمره اش باز نمی ماند. اما از طرفی لیزرهای زخم کننده مثل لیزر CO2 یا YAG Erbium اغلب بیمار را از نظر مراقبت از زخم و آفتاب مدتی خانه نشین می کنند. به تازگی دسته دیگری از لیزرها به نام لیزرهای فرکشنال وارد بازار شده اند که علاوه بر تاثیر قابل توجه ، مشکلات بسیار اندکی برای بیمار به وجود می آورند ، از جمله این که فقط دو روز قرمزی پوست ممکن است وجود داشته باشد. پاسخ درمانی این نوع لیزرها نیز در بسیاری از موارد قابل قبول و خوب است. البته باید توجه داشت برای رسیدن به حداکثر پاسخ درمانی نیاز به چندین جلسه درمان (به فاصله چند هفته) وجود دارد.

نکته مهمی که وجود دارد این است که با لیزر نمی توان هر نوع چین و چروکی را درمان کرد و برای مقابله با پیری و چین و چروک پوست ، تلفیقی از چند روش شامل تزریق دیسپورت (بوتاکس) ، تزریق چربی یا ژل های استاندارد و نیز روش لایه بردار مکانیکی مثل میکرودرم ابریشن در کنار لیزر درمانی می تواند نتایج شگفت انگیزی به همراه داشته باشد ؛ اما توجه کنید که همه این اعمال باید توسط متخصص پوست و مو انجام شود. هفته ای نیست که شاهد عوارض ناخوشایند لیزر درمانی از طرف افراد غیر متخصص نباشیم. مهم این است که در بسیاری از موارد این عوارض غیر قابل برگشت است. برای مثال دختر خانمی به مطب مراجعه کرد که برای از بین بردن جوشگاه های صورتش به پزشکی مراجعه کرده ، تحت درمان لیزر قرار گرفته بود ؛ اما متاسفانه عمق درمان و انرژی لیزر آنقدر زیاد بود که پوست فرد قدرت بازسازی را نداشته و اثر زخم بسیار ناخوشایندی در دو طرف صورت وی باقیمانده بود. باید به خاطر داشت با تمام امکانات موجود ، در بهترین شرایط فقط تا حدودی می توان این جوشگاه ها را ترمیم کرد و هرگز پوست بیمار به وضعیت قبل از درمان برنخواهد گشت ، پس آگاهانه باید تصمیم گرفت.

از نظر انجمن متخصصان پوست و مو ، فقط و فقط متخصصان پوست و مو صلاحیت انجام لیزر درمانی را دارند.

زیرا اگر به دنبال لیزر درمانی با مشکلی نیز مواجه شوند ، از آناتومی و فیزیولوژی پوست آگاهی دارند و قادر به برطرف کردن مشکل خواهند بود. متاسفانه امروزه در کلان شهر ها شاهد هستیم که مراکز لیزر درمانی متعدد ، از طرف پزشکان عمومی تحت عنوان پزشکان پوست و مو ، زیبایی و لیزر درمانی برپا شده است و گاهی شاهد عوارض ناخوشایند این پدیده هستیم.

5 – درمان بعضی از انواع بیماری های پوستی شامل زگیل ، جای زخم های برجسته و خارش دار (کلویید) برخی تورموهای خوش خیم ضمایم پوست با لیزر: برای درمان موارد فوق از لیزرهای مختلفی مثل PDL یا لیزر CO2 می توان استفاده کرد.

6 – استفاده از لیزر به عنوان چاقوی جراحی: از لیزر CO2 می توان به عنوان چاقوی جراحی نیز استفاده کرد و مزیتی که نسبت به چاقوی معمولی جراحی دارد این است که در این روش خونریزی های دیگری وجود ندارد.

7 – استفاده از لیزر برای رفع سلولیت (چاقی موضعی): امروزه یکی از کاربردهای لیزر ، تخریب بافت چربی و استفاده از آن در لیپوساکشن است. به وسیله ابزار خاصی با استفاده از لیزر دیود ، چربی زیر جلدی را می توان به مایع تبدیل کرد و مزیتی که بازهم در این روش وجود دارد ، این است که به دلیل مسدود شدن انتهای عروق لنفاتیک ، امکان آمبولی چربی بسیار اندک است و نتیجه زیبایی کار به دلیل کشیدگی پوست روی سلولیت بهتر از لیپوساکشن معمولی است.

در پایان گفتنی است که امروزه لیزر کاربردهای فراوان و مفیدی در رشته تخصصی پوست و مو دارد ، اما باید آن را به عنوان یک چاقوی تیز نگاه کرد که جراحی قابل و توانا می تواند با آن شاهکار بیافریند و در صورت کاربردهای غیر علمی و غیر تخصصی می تواند نتایج جبران ناپذیری به همراه داشته باشد ؛ بنابراین اگر خواستار درمان مشکلات پوستی خود با لیزر هستید ، مشاوره با متخصصان پوست و مو را فراموش نکنید.

دسته‌بندی‌ها: پوست و مو,طب و زیبایی

برچسب‌ها: ,,,,,