اندومتر چیست؟

از روز دوم تا سوم خونریزی قاعدگی اندومتر شروع به بازسازی کرده و تا روز ۵ الی ۶ اپیتلیال آن کامل می شود ( در این زمان ضخامت اندومتر حدود  mm 1 می باشد ) . با اثر استروژن در فاز پرولیفراتیو ( و به عبارتی دیگر فاز فولیکولر ) فعالیت میتوزی سلول های غددی و استرومال اندومتر افزایش یافته و موجب هیپرپلازی استرومال و غدد می شود و در پایان این فاز ضخامت اندومتر به ۲ تا ۳ میلیمتر می رسد .

با تخمک گذاری و تولید و افزایش ترشح پروژسترون ، اندومتر از حالت پرولیفراتیو به حالت ترشحی تبدیل می شود . و در این فاز غدد و عروق اندومتر متکامل تر شده و به حالت مارپیچی درآمده و غدد اندومتر شروع به فعالیت ترشحی می کند که ترشحات آن غنی از گلیکوژن ، گلوکز و فروکتوز می باشد . البته اندومتر نیز ضخیم می شود . بطوریکه ضخامت آن در اواخر فاز ترشحی ( روز ۲۲ تا ۲۳ قاعدگی ) به ۵ تا ۷ میلی متر می رسد و از آن به بعد دیگر رشد نمی کند . در این مرحله اندومتر از سه ناحیه مشخص  شامل : ( ۱ ) ناحیه بازال ( مجاور میومتر ) ، ( ۲ ) ناحیه اسفنجی ( در وسط ) و ( ۳ ) ناحیه متراکم ( در سطح ) می باشد . دو ناحیه اخیر ، قسمت فونکسیونل اندومتر را تشکیل داده و در هر دوره  قاعدگی دچار نکروز و ریزش می شود . تغییرات هیستولوژیک اندومتر ( خصوصاً در فاز ترشحی ) آنچنان مشخص و تقریباً ثابت است که می توان از طریق بیوپسی اندومتر و بررسی هیستولوژیک آن با دقتی حدود ۱ تا ۲ روز به زمان سیکل قاعدگی پی برد .

( نکته ) مناسب ترین زمان بیوپسی اندومتر به منظور بررسی فاز لوتئال ۶ تا ۸ روز بعد از تخمک گذاری بوده و وجود اختلاف زمانی بیش از ۲ روز میان نمای هیستولوژیک اندومتر و زمان سیکل قاعدگی ، مثبت تلقی شده و مطرح کنندهٔ نقص فاز لوتئال ( Luteal phase defect ) است .

وجود پلاسما در اندومتر نمایانگر عفونت مزمن اندومتر است .

در ۲ تا ۳ روز آخر سیکل قاعدگی با شروع کاهش استروژن و پروژسترون گلبولهای سفید ( خصوصاً PMN ) به داخل اندومتر ارتشاح یافته و در نهایت با تجمع پروستاگلاندین ها و واکنش های التهابی ناحیه فونکسیونل اندومتر دچار ایسکمی و نکروز شده و شروع به ریزش می کند ( موسوم به عادت ، رگل ، منس یا پریود ) و بدین ترتیب سیکل قاعدگی بعدی آغاز می شود . حدود ۷۵٪ خون قاعدگی منشأ شریانی داشته ، طول مدت آن ۳ تا ۷ روز و مقدار متوسط آن ۳۵ میلی لیتر ( ۲۰ تا ۸۰ میلی لیتر ) است و بدلیل وجود فعال کننده های پلاسمینوژن منعقد نمی شود مگر اینکه سریع و شدید باشد . لخته های کوچکی که برخی از بیماران در موقع پریود ذکر می کنند ، لخته  واقعی نبوده و توده های بافتی یا اریتروسیتی همراه با ترشحات سرویکال هستند . بدلیل اثر آنزیم های پروتئولیتیک ، خون قاعدگی در روزهای دوم و سوم معمولاً قهوه ای تیره می باشد .

( نکته )  در اکثر زنان در حوالی تخمک گذاری و اوایل پریود میل جنسی به وضوح افزایش می یابد .

: ساختمان اندومتر در فاز ترشحی

( نکته ) در زنان با رحم سالم تجویز مقادیر بالای استروژن برای یکی دو هفته موجب خونریزی رحمی ۲ تا ۱۰ روز بعد از پایان استروژن می شود که به آن فونریزی ناشی از قفع استروژن ( estrogen withdrawal bleeding ) گفته می شود . به نظر می رسد علت بروز لکه بینی در برخی از زنان در اواسط سیکل قاعدگی همین پدیده باشد ( افت ناگهانی استروژن و عدم بالا بودن پروژسترون بلافاصله بعد از تخمک گذاری ) . اگر پس از قطع استروژن پروژسترون تجویز شود ، خونریزی اتفاق نمیافتد تا اینکه پروژسترون نیز قطع شود ( ۲ تا ۵ روز بعد ) . به چنین حالتی خونریزی ناشی از قفع پروژسترونی (   progesterone withdrawal bleeding ) گفته می شود . تجویز توأم استروژن و پروژسترون نیز با این اثر همراه خواهد بود .

تجویز مداوم مقادیر بالای استروژن به تنهایی نیز در نهایت با خونریزی رحمی همراه خواهد بود که به آن breakthrough bleeding  گفته می شود .

دسته‌بندی‌ها: سلامت جنسی

برچسب‌ها: ,,,,,,